Leiderschap gaat vaak over keuzes maken.
"Wat zelf kan lopen, moet je niet optillen"
Ga eens ff niks doen…
Moet jij ze ook maken, de hele dag door? Keuzes, wat moet je doen, wat is de beste keuze?
Leiderschap gaat vaak over keuzes maken. We willen veel, maar we kunnen niet alles tegelijk.
Als we vooruit willen komen en anderen ook vooruit helpen, dan moeten we geregeld kappen met voorop lopen. Niet kiezen om met het ene of andere door te gaan, maar om te stoppen. Stoppen met een bepaalde manier van doen of denken is dé oplossing die je hier in handen krijgt. Hoe dan?
foto: simon-berger-_6UTxcpX0X4-unsplash
Hoe leer je delegeren als leider?
Ik heb van nature geen zitkont. Ben een doener, een aanpakker en doorzetter. Dat heb ik misschien van mijn ouders meegekregen. Beide ondernemers en dan weet je het wel, dat zit vol onverwachte klussen en tegenslagen. Gaten in roosters dichtfietsen, nog een rondje extra maken, kansen zien en soms erg succesvol zijn en soms een wijze les leren voor de toekomst. Voor dat soort zaken draaiden zij hun hand niet om, daar ben ik dan ook trots op. En niet klagen achteraf of opscheppen dat je het hebt gedaan. Je doet het gewoon, omdat het erbij hoort. Klagen is voor watjes.
Ik steek dus ook graag mijn vinger op als er wat te doen is. Iemand vroeg mij eens of ik energie teveel had. Dat vond ik nogal een ding, want het kost mij ook energie. Maar ik ben altijd wel tot op het bot gemotiveerd! Wij wonen op het platteland en hebben een mooi huis, dichtbij de natuur en de vrije velden om in te dwalen. Natuurlijk spreek ik dialect.
Nu was ik op zaterdag aan het grasmaaien. Bezweet liep ik achter de grasmaaier. Langs ons huis ligt een wandelpad. Een buurman van verderop loopt er dagelijks overheen als hij zijn middagronde maakt. Regelmatig gaat dan de wandelstok omhoog: ‘Jooooo,‘ is dan zijn groet.
Leren van een Tukker
‘Monn Ina, hoe gaat het met je?’ vroeg hij. ‘Nou buurman,’ antwoordde ik, ‘lekker druk, zoals je ziet. Op het werk en met de tuin. ‘Er zit veel mos tussen het gras dit jaar. Je moet je gazon goed bemesten, dan gaat het weg’ was de tip van de buurman. Mijn vraag: ‘Je hebt verstand van gras buurman, hoe komt dat zo?’ Zijn antwoord: ‘Ik was vroeger boer en had veel gras om het huis… En jij, wat deed jij ook alweer, iets in organisaties? Mensen en gedram zeker?’ ‘Dat kun je wel zeggen’ was mijn reactie. Toen zei hij: ‘Weet je dan hoe dat komt, Ina? Als je het te druk hebt en anderen niet, dan kan dat maar één oorzaak hebben.’
‘Wat kan lopen, moet je niet optillen. Niets doen, de ander laten lopen en het werk laten doen,
dat is dé oplossing!’
De buurman loopt verder. Hij herhaalt zijn woorden nog een keer, kijkt nog even om en lacht. Dan voegt hij er nog wat boerenwijsheid aan toe: ‘Ik zat eerst in de koeien, later in de kippen.’
Toen leerde ik: ‘Als je iets moet optillen moet je er minstens honderd meter mee onder de arm kunnen lopen, anders is het niet voor jou bestemd!’ Ik moest erg lachen om deze mooie formulering.
Leer loslaten, behalve als het om zachte winden gaat
Op een zondagavond heb ik als oefening eens mijn mailbox en een paar notulen van vergaderingen doorgenomen. Tot mijn schrik haalde ik mij heel wat werk op de hals. Vaak gaf ik op een gestelde vraag een JA en dat betekende dus extra werk voor mezelf.
Wanneer heeft iemand je nodig en wanneer bereikt het een groeigrens? Kijk eens naar die groeigrens van ontwikkeling. Die van jezelf als leider om de ander op waarde in te schatten, de ander te laten groeien in vertrouwen in plaats van als een fanatieke grasmaaier alles weg te maaien voor de ander.
Maar net zoals de kip en koe, als het zelf kan lopen of niet voor mij bestemd of te groot is, laat ik het gewoon lopen. Ik kan immers niet alles optillen, tillen, overnemen en al helemaal niet van anderen die prima zelf kunnen lopen.
foto: dan-freeman-G4E6PcOt4Ps-unsplash
Delegeren leren!
Deze oplossing, dit principe ben ik gaan toepassen op mijn werk. En weet je wat er gebeurde? Mijn team is in sprongen vooruit gegaan. Ze zijn volwassener geworden, duhhh. Ik moest leren niet alles over te nemen, maar ze zelf te laten werken. Gewoon zelf laten lopen. Daarnaast moest ik de afweging leren maken dat het extra werk dat ik naar mezelf toehaal wel behapbaar en te doen is.
Een kip kun je makkelijk tillen, een kalf misschien ook, maar een koe voor nog geen meter. Ik heb dus geleerd om vaker ‘nee’ te zeggen, niets te doen, waar ik van nature wel iets zou doen.
En het werkt!
Mijn stap in leiderschap werd ook de volgende stap van mijn team. Ik moest leren stoppen in plaats van altijd maar doorgaan.
Executive coaching
Irritante, maar wel leerzame vragen
1. Waarom doe je wat je doet, wat zijn je motieven?
Ga eens in gedachten terug naar de vergadering waarin je druk aan het meepraten was en allerlei werk naar je toe haalde. Wat waren de drijfveren om telkens ‘ja’ te zeggen tegen de verschillende vragen? Probeer deze drijfveren, je motieven, zo goed mogelijk te verwoorden.
2. Reflecteren op ‘ja’
Nu je voor jezelf je motieven hebt beschreven, kun je hierop reflecteren. Waren de motieven (mijn verantwoordelijk, voelen, gewoonte, schuldgevoel of ‘dat is mijn rol’) wel de juiste om ‘ja’ te zeggen? Wat zou er gebeuren als je iets meer tijd had genomen om te beslissen?
3. Onnodig zaken overnemen
Misschien heb je zoiets als een persoonlijke actielijst of to do-lijst. Of kijk eens in je agenda. Hoeveel activiteiten staan daarin beschreven waarbij je mogelijk onnodig zaken van anderen overneemt? Zaken of activiteiten die prima door anderen te dragen zijn? Probeer die zaken met een stift of kleurcode zichtbaar te maken.
4. Loslaten
Nu je zicht hebt op de drijfveer en zaken die je van anderen overneemt, is het tijd om zaken los te laten, over te dragen of om er gewoon mee te stoppen. Maak voor jezelf een concrete lijst met zaken die je gaat afbouwen, de manier waarop je dat gaat doen en wie je daarbij aanspreekt of nodig hebt.
5. Er zijn zaken die je om wat voor reden toch moet of wil dragen
Als het te zwaar wordt, ga dan na hoe je de last kunt verlichten. Door zaken in de tijd uit te smeren, door anderen erbij te betrekken of niet alles in één keer, maar in delen te dragen.
Zelf laten dragen
Niet alles wat je weet en kan, hoef je te doen.
Probeer niet meteen ‘ja’, maar ook niet meteen ‘nee’ te zeggen als antwoord op vragen. Neem de tijd om een goede afweging te maken. Wat zelf kan lopen, moet je niet optillen. En als je iets wel wilt of moet optillen, zorg dat het met enig genoegen en trots te dragen is!
Om meerdere redenen zijn we geneigd om zaken van anderen over te nemen. Het voordeel is dat je zelf de controle en regie hebt. De nadelen zijn dat je de ander iets ontneemt, je werk naar je toetrekt en het hierdoor ook onnodig druk krijgt. De vuilnisbakmanager worden mag. Overdag druk met het werk van de ander, in de avond met het werk van jezelf.
De ander leert hiervan dat jij het wel overneemt als het niet snel genoeg gaat of het even niet de focus krijgt. Dat is niet wat je de ander, vanuit leiderschapsperspectief gezien, wilt leren.
foto: paolo-nicolello—0RlqBni6g-unsplash
Thema’s zijn:
- Hoe ga je om met de impact, assertiviteit, profilering en macht van jezelf en anderen?
- Hoe kan je als leider kwetsbaar zijn zonder je kracht te verliezen?
- Het managen van verwachtingen (van jezelf en de ander)
- Gezonde werk/privé balans
- Eerst begrijpen, dan begrepen worden om effectief om te gaan met de ander
- In control zijn en loslaten
- Hoe ga je om met weerstand en conflicten?
- Grenzen stellen en zelf beter omgaan met opgelegde grenzen
- Hoe om te gaan met de waan van dag?
- Focus aanbrengen om stress en burn-out te voorkomen
Kortom, je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden.
De visie van Dare! is dat iedere leider een stijl mag ontdekken die het beste bij hem/haar past. Als ieder mens min of meer uniek is, dan kan het toch niet zo zijn dat we als organisatie één vaste leiderschapsstijl opleggen?
Lees meer >
Want of het nu gaat om de start van een nieuw team of nieuwe focus voor bestaande teams, de trainers en coaches van Dare! verzorgen inspirerende teamtrainingen met resultaat.
Lees meer >
Het woord cultuur horen we vaak, maar wat is dat nou eigenlijk? Blijkbaar wel iets heel belangrijks. Maar hoe bouw je nu een goede cultuur waar mensen ook weten wat ermee bedoeld wordt en het in de praktijk kunnen brengen?
Lees meer >
Individuele trajecten voor professionals en leiders om je persoonlijke impact en werkplezier te vergroten. Vanuit bewustwording en inzichten ontwikkel je nieuw gedrag en maak je andere keuzes.
Lees meer >
