Leiderschap: eerst zaaien dan oogsten
Mijn vak als trainer en coach is vooral het vermogen anderen te inspireren, motiveren en richting te geven aan het behalen van hun doelen.
Maar mijn werk stopt niet bij kijken alleen: het draait juist om het beïnvloeden van leiderschap, direct en indirect. De vraag die zich dan onvermijdelijk aandient is: kan leiderschapstalent worden ontwikkeld en versterkt?
Laat ik helder zijn: een adviseur staat altijd aan de zijlijn. Hoe mooi het resultaat soms ook is, het is nooit van mij. Het is van de leider en de organisatie waarmee ik tijdelijk meeloop.
Dat doet denken aan een oude chassidische vertelling, waarin een engel geen oplossingen verkoopt, maar zaden. Leiderschap werkt net zo: je kunt voorwaarden creëren, maar de groei moet van binnenuit komen.
Dit inzicht laat zich goed omschrijven in de volgende oude chassidische vertelling:
In een droom liep ik een winkel binnen. Achter de toonbank stond een engel.
Ik vroeg: ‘Wat verkoopt u hier?’
‘Alles wat u maar wilt,’ zei de engel.
‘Oh,’ zei ik, ‘echt waar? Ik wil graag vrede op aarde, geen honger en armoede meer, gezondheid en onderdak, vrijheid en respect voor iedereen.’
‘Wacht even,’ zei de engel. ‘U begrijpt me verkeerd. Wij verkopen hier geen vruchten, alleen maar zaden die u zelf kunt zaaien.’
Leiderschap is niet te koop.
Het beweegt zich in gradaties. Waar vakmanschap vraagt om de precisie van de specialist, vraagt leiderschap om het overzicht van de generalist. De perfecte leider bestaat niet. De kwaliteit van leiderschap neemt toe naarmate je dichter bij het ideaal komt, niet doordat je foutloos bent.
De ware aard van een leider toont zich in gedrag. In wat hij belangrijk vindt én in wat niet. Dat gedrag bepaalt in hoge mate of organisatiedoelen dichterbij komen. Van alle gedragscomponenten is relatievermogen misschien wel de belangrijkste.
Sterk leiderschap betekent: mensen om je heen verzamelen die ergens beter in zijn dan jijzelf. Talent niet verwarren met inzet. Autonomie gunnen. Transparant zijn. Discussiëren op argumenten, niet op macht. Fouten erkennen en herstellen. Niet over mensen praten, maar mét mensen. En bij weerstand zoeken naar oorzaken in plaats van schuldigen.
Dat maakt een leider geen watje. Integendeel. Leiderschap moet worden gegund, en oprechte aandacht is een krachtige brandstof. Juist in die context wordt ingrijpen eenvoudiger wanneer het nodig is, hoe pijnlijk ook. Uitstel, vaak ingegeven door loyaliteit, richt meestal meer schade aan dan tijdig handelen
Leiderschap is een schaarse productiefactor, terwijl de omgeving waarin het moet functioneren met de dag complexer wordt. Begrippen als doormodderen, op hoop van zegen en zolang het duurt zijn in de praktijk vaker van toepassing dan excellent leiderschap, definitieve ommekeer of succes is een keuze.
Maar aan de andere kant: wat is het mooi als een ondernemer inziet dat mensen anders in elkaar zitten dan hij dacht en hij hen toch meekrijgt; als talent onverwacht ontluikt; als een grote boom die anderen in de schaduw hield wordt gekapt; als een organisatie op basis van scherp inzicht in toekomstige behoeften een nieuwe weg durft in te slaan; als mensen de houding van ‘zo doen we dat altijd’ loslaten en hun blik verbreden naar maatschappelijke doelen; als de relevantie van de organisatie ter discussie wordt gesteld en opnieuw wordt uitgevonden; en als het streven naar de dingen goed doen voorzichtig verschuift naar de goede dingen doen.
Als je daaraan, al is het vanaf de zijlijn, een kleine bijdrage mag leveren, dan heb je het mooiste werk dat er is.
Dan voorkom je lijden en versterk je leiden.
Leiderschap is willen winnen
Winnaars zijn
een deel van de oplossing
Verliezers een deel
van het probleem.
Winnaars hebben een plan
Verliezers hebben een excuus.
Winnaars doen dingen gebeuren
Verliezers wachten tot er iets gebeurt.
Winnaars zeggen ‘mogelijk’
Verliezers zeggen ‘moeilijk’.
Winnaars willen geluk
Verliezers willen gelijk
In iedereen zit een winnaar!
Het is een kwestie van willen…
Praktisch leiderschap
- nieuwsgierig zijn,
- durven onderzoeken,
- de confrontatie met zichzelf aandurven,
- en willen groeien in plaats van gelijk willen hebben.
Je bent goed op weg.
Niet omdat je alles al kan, maar omdat je durft te kijken.
Wil je zelf ontdekken wat voor leider jij bent?
Goed nieuws: daar is lef voor nodig, geen perfectie.
En rustig blijven als het stormt!
De visie van Dare! is dat iedere leider een stijl mag ontdekken die het beste bij hem/ haar past. Als ieder mens min of meer unieke is, dan kan het toch niet zo zijn dat we als organisatie één vaste leiderschapsstijl opleggen?
Lees meer >
Want of het nu gaat om de start van een nieuw team of nieuwe focus voor bestaande teams, de trainers en coaches van Dare! verzorgen inspirerende teamtrainingen met resultaat.
Lees meer >
