“Once you stop learning, you start dying.”
– Albert Einstein
Leiderschap: het is geen eindstation, het is een glibberige bergwand
Leidinggeven is geen comfy stoel met uitzicht. Het is eerder een hike zonder routekaart, met af en toe een modderige valpartij. En guess what? Juist die struikelmomenten zijn goud waard. Want als jij als leider denkt dat je ‘er wel bent’, dan ben je waarschijnlijk al onderweg naar irrelevantie.
Dus: blijf leren. En ja, ook struikelen. Want leiderschap zonder leermomenten is als koffie zonder cafeïne – het lijkt wat, maar het doet niks.
Feedback: geen aanval, maar een cadeau (in lelijke verpakking)
Feedback. Alleen het woord al doet sommige leiders spontaan hun agenda volplannen met ‘belangrijke meetings’. Maar eerlijk is eerlijk: zonder feedback blijf je hangen in je eigen blinde vlekken. En die zijn vaak groter dan je denkt.
Gebruik het Johari-venster. Niet als decoratie in je PowerPoint, maar als spiegel. Want blind spots zijn niet alleen irritant – ze zijn destructief. En ja, mensen praten erover. Alleen niet tegen jou. Ai.
Durf jij het aan om je team zonder jou te laten praten over jouw blinde vlekken? En daarna erbij te gaan zitten om het te horen? Spannend? Zeker. Effectief? Absoluut. Leiderschap is geen populariteitswedstrijd – het is een groeiproces.
Loretta Malandro beschrijft in haar boek ‘Fearless Leadership’ de tien meest gangbare ‘blind spots’- gedragingen die leidinggevenden vertonen. Welke herken jij bij jezelf? En bij anderen?
1. Het alleen doen
2. Ongevoelig zijn voor je impact op anderen
3. Een “Ik weet het beter”-houding hebben
4. Ontwijken van moeilijke situaties
5. Anderen of omstandigheden de schuld geven
6. Te gemakkelijk omgaan met gemaakte afspraken
7. Samenzweren tegen anderen
8. Niet emotioneel gecommitteerd zijn
9. Geen standpunt innemen
10. ‘Goed genoeg’ aanvaarden
Het is dus belangrijk dat je feedback vraagt, ook over je blind spots.
Zo was er een bedrijf dat sessies organiseerde waarbij het team, zonder aanwezigheid van de leidinggevende, open sprak over de blind spots van deze leidinggevende. Daarna kwam de leidinggevende erbij en werden de blind spots besproken. Hoezo spannend! Op basis van vertrouwen maakte dit bedrijf enorme stappen en leidinggevenden konden zich zo echt ontwikkelen in hun leiderschap, mede door de input van de medewerkers. Zou jij dit aandurven?
Feedforward: de feedback die wél lekker smaakt
Feedforward is feedback met een toekomstvisie. Geen gezeur over wat je fout deed, maar ideeën over wat je beter kunt doen. Klinkt als een upgrade, toch?
Zo werkt het:
- Bepaal je ontwikkeldoel (en wees eerlijk – geen “ik wil nóg beter worden dan ik al ben”).
- Deel dit met je collega’s.
- Vraag om tips. Geen kritiek, maar constructieve input.
- Luister. Zonder te verdedigen. Zonder “ja maar”.
- Ga ermee aan de slag. En vraag later: “Zie je verschil?”
Zo maak je van je team geen toeschouwers, maar bondgenoten in jouw groei.
De visie van Dare! is dat iedere leider een stijl mag ontdekken die het beste bij hem/ haar past. Als ieder mens min of meer unieke is, dan kan het toch niet zo zijn dat we als organisatie één vaste leiderschapsstijl opleggen?
Lees meer >
Want of het nu gaat om de start van een nieuw team of nieuwe focus voor bestaande teams, de trainers en coaches van Dare! verzorgen inspirerende teamtrainingen met resultaat.
Lees meer >
Veranderen… Ook hier zijn veel boeken over geschreven en dat is logisch, want veranderen is moeilijk. Zo is bekend dat de meeste veranderingen mislukken, zeker als het gaat om gedragsverandering. Dat is vast herkenbaar. Je neemt je nieuwe dingen voor, bijvoorbeeld op basis van feedback, maar valt toch snel weer in het oude patroon. Ook na trainingen en opleidingen (en misschien zelfs na het lezen van deze blog) vervagen de nieuwe inzichten al snel weer omdat je weer volop wordt opgeslokt door de dagelijkse praktijk. Maar daar is wat aan te doen!
Gedragsverandering is lastig. Je weet het. Wij weten het. Ben Tiggelaar weet het. Daarom bedacht hij ‘De Ladder’. Geen fancy model, maar gewoon drie stappen die werken: drie treden (stappen): doel, zichtbaar gedrag en support.
1. Doel
Als eerste stel je het doel vast dat je wilt behalen. Bij het ontwikkelen van je leidinggevende kwaliteiten kom je vaak tot een beschrijving van iets dat je meer of minder zou willen kunnen of doen. Voor het brein werkt de methode het beste als je het positief formuleert.
Formuleer wat je wilt bereiken. En nee, “beter worden” is geen doel. Denk concreet:
- Meer aandacht voor je mensen.
- Feedback vragen als standaard.
- Minder micromanagen, meer vertrouwen.
Let op: kies één veranderdoel tegelijk!
2. Zichtbaar gedrag
Vervolgens bedenk je gedragingen die nodig zijn om jouw doel te kunnen behalen en kies je de belangrijkste, het gedrag dat de meeste impact zal hebben. Het is van belang dat je het gedrag heel concreet beschrijft, we noemen dat ‘zichtbaar gedrag’.
Wat ga je doen dat anderen kunnen zien?
- Drie open vragen per gesprek.
- Elke dag een half uur rondlopen op de werkvloer.
- Maandelijks drie feedbackgesprekken.
3. Support
Je hebt nu je doel en het concrete zichtbare gedrag helder, maar dan ben je er nog niet. Veranderen kun je vaak niet alleen, dus is het handig als je support opzoekt en benoemt. Je beschrijft welke technieken je kunt inzetten die het nieuwe gedrag ondersteunen. Als vuistregel geldt: kies voor drie support-technieken. Er zijn drie aanjagers voor gedragsverandering: je capaciteiten (kan ik dit?), je motivatie (wil ik dit?) en de omgeving (lukt het hier?).
Gedrag verandert niet vanzelf. Regel je hulplijn:
• Volg een training coachend leidinggeven (capaciteit)
• Regel een eigen monitoringsysteem, bijvoorbeeld één bal in een pot op je bureau voor elk feedbackgesprek dat je hebt gedaan (motivatie)
• Deel je concrete voornemen met je team en andere collega’s en vraag om hun steun (omgeving).
Plan drie tot zes maanden. Geen quick fix. Wel duurzame groei.
Nieuw gedrag leren kost tijd, dus plan drie tot zes maanden om het nieuwe gedrag aan te leren en je doel te bereiken. Daarna start je weer met het bepalen van een nieuw doel. Als je tussentijds het nieuwe gedrag beheerst maar daarmee je doel nog niet bereikt hebt, kies je aanvullend nieuw gedrag om mee aan de slag te gaan. Veel succes!
Durf te struikelen. Durf te leren. Durf te leiden.
Leiderschap is geen perfectie. Het is progressie. En progressie komt met vallen, opstaan, luisteren, lachen, leren en soms een beetje pijn. Maar hé – als jij het lef hebt om te blijven leren en struikelen, dan beweegt jouw leiderschap. En dat is precies waar Dare! voor staat.
🔍 Meer leren door te lezen?
👉 Klik hier en ontdek onze blog over De Gladiatoren – leiderschap met lef.
