Stap voor stap uit elkaar vallen en dan weer gaan opbouwen
Waarom rijden er steeds meer fietsers tegen paaltjes, lopen we tegen deurposten aan en schrikken we ons het apezuur als er een collega een vraag stelt?!
Als we onder (hoog) spanning blijven staan, kom je aan herstel te weinig toe. Dat lijkt een tijdje goed te gaan. Totdat je los komt van allerlei vage stressklachten.
Er zijn verschillende zaken in je lijf die de stress actief houden. Kijk eens naar de onderstaande veertien punten. Dat wil niet zeggen dat ze in de praktijk allemaal netjes op hun plaats in dat rijtje blijven staan: ze werken op allerlei manieren samen en roepen elkaar steeds op.
In mijn coaching van leiders, ondernemers en professionals zie ik regelmatig dat mensen niet omvallen door één grote stressfactor. Het zijn vaak tientallen kleine signalen die genegeerd worden. Een manager die ‘nog even doorzet’. Een ondernemer die altijd bereikbaar is. Een professional die zichzelf voortdurend vergelijkt met anderen. Pas wanneer het lichaam aan de noodrem trekt, ontstaat de vraag: hoe ben ik hier terechtgekomen?
Soms. Onmogelijk te temmen? Nee hoor. We laten je zien hoe je de controle (terug) krijgt en je herstel weer kunt activeren. Eén ontdekking geven we je nu al mee: wat stress met elkaar verbind: ze vertrekken allemaal vanuit een gevoel van onveiligheid.
Vanuit de CSR-methodiek weten we dat langdurige spanning niet alleen wordt veroorzaakt door werkdruk, maar vooral door de manier waarop we omgaan met eisen, verwachtingen, onzekerheid en herstelmomenten. In mijn praktijk zie ik dat het gevoel van controleverlies vaak een grotere stressfactor is dan de hoeveelheid werk zelf.
- Werkdruk (stapels werk)
- Uitputtende leefstijl (we denken allemaal Superman of -woman te zijn)
- Negatief vooroordeel over jezelf (onzeker)
- Wankel zelfvertrouwen (grenzeloze inzet voor erkenning)
- Wat als…(voorsorteren op verwachte problemen)
- Prestatiedruk (afhankelijk zijn van het verkeerde succes)
- Op hol geslagen perfectionisme (super veeleisend)
- Vaststaand denken (fixed mindset)
- Probleemgerichte ondertitelingsservice ( negatieve interpretaties)
- Relaties in nood (thuis en op het werk)
- Onmogelijke combinatie van werk en privé (hollend door het leven)
- Geen controle (het gevoel weinig invloed te hebben?)
- Vijandige kritiek (je hebt het verkeerd gedaan!
- Geen plezier (meer) in je werk ?(op de verkeerde plek)
Veel leiders vallen niet om door werkdruk. Ze vallen om doordat ze jarenlang worden beloond voor gedrag dat uiteindelijk tegen hen gaat werken. Altijd doorgaan. Altijd beschikbaar. Altijd verantwoordelijk.
Klinkt als leiderschap. Totdat je lichaam de rekening presenteert. Je team kijkt namelijk niet naar wat je zegt, maar naar wat je doet. Mail jij ’s avonds door? Dan wordt dat de norm. Neem jij nooit pauze? Dan doet je team dat ook niet.
Daar komt nog iets bij. Veel leiders denken: “Als ik het niet doe, gebeurt het niet.”
Betrokken? Zeker. Duurzaam? Meestal niet. En dan is er nog die onzichtbare tegenstander: je eigen prestatiedrang. Veel stress ontstaat niet door wat anderen van je verwachten, maar door wat jij van jezelf eist. Nog beter. Nog sneller. Nog meer. De confronterende vraag is daarom niet: “Hoe druk heb ik het?” Maar: “Welke gewoontes houden mijn stress in stand?”
Want soms ben je niet slachtoffer van de druk. Soms ben je medeplichtig aan je eigen overbelasting.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Heb je voldoende tijd voor partner en kinderen?
- Neem je genoeg tijd voor plezierige sociale contacten?
- Praat je over stress?
- Neem je tijd voor hobby’s?
- Sta je ’s ochtends op tijd op, of moet je haasten?
- Neem je de tijd om rustig te ontbijten? Of eet je niet, of onderweg?
- Neem je genoeg tijd om naar je werk te gaan?
- Heb je vaak stress dat je niet op tijd zal komen?
Want je gaat ook leuker worden voor je omgeving!
- Neem je pauzes? Eet je achter je bureau?
- Zit je de hele dag of beweeg je tussendoor?
- Drink je veel koffie of energiedrankjes?
- Heb je overzicht over je werkzaamheden? Stel je prioriteiten?
- Neem je werk mee naar huis? Stel je grenzen aan avondwerk?
- Neem je tijd voor ontspanning na het werk?
- Ga je direct na overwerk slapen?
o Wat kun je concluderen over je leef- en werkstijl?
o Wat zou je willen veranderen?
o Wat heeft je tot nu toe weerhouden om voor jezelf te zorgen? Wat was het effect op jou en op anderen?
• Probeer meer energiegevers en rustbrengers in je dag op te nemen; en minder energievreters. Probeer na elke energievreter een momentje te ontspannen.
• Praat hierover met je naasten, zodat ze je energievreters kennen en begrijpen dat het voor je herstel noodzakelijk is om hier even afstand van te nemen.
• Vermijd nog even taken die je veel energie kosten.
• Vermijd op dit moment energievampiers. Dat zijn mensen die je energie wegzuigen.
De vraag is niet of er stress in je leven is. De vraag is hoe jij ermee omgaat.
Stress is vaak niet het probleem. Het gebrek aan herstel is dat wel.
Over de auteur
Ina Mennegat is leiderschapscoach, teamcoach en eigenaar van Dare! Beweegt. Zij begeleidt leiders, ondernemers en teams bij thema’s als stressmanagement, duurzame inzetbaarheid, leiderschap en samenwerking.
Ina is EMCC/NOBCO Senior Practitioner en werkt onder andere met de CSR-methode, Secure Base Coaching en diverse drijfveren– en motivatiemethodieken.
Bronnen en inspiratie
- CSR Centrum
- Amy Edmondson (psychologische veiligheid)
- Kelly McGonigal (The Upside of Stress)
- Stephen Covey (cirkel van invloed)
- Bas Kodden (mentale kracht en duurzaam presteren)
- Annita rogier, handboek coachen bij stress- en burn-out
foto 1 jackson-simmer-ZxRHtPacwUY-unsplash
foto 2 kid-circus-3XSELqbbo3E-unsplash
foto 3 foto Unsplash: aditya-saxena-_mIXHvl_wzA-unsplash
