De 7 eigenschappen van effectief leiderschap van Stephen Covey gaat niet over trucjes of snelle oplossingen. Het boek laat zien dat echte impact begint bij jezelf: je mindset, je gedrag en je keuzes.
Covey beschrijft zeven gewoonten die succesvolle mensen kenmerken. Van proactief zijn en werken vanuit je einddoel, tot samenwerken, écht luisteren en blijven ontwikkelen.
De kern?
👉 Eerst jezelf leiden, daarna pas anderen
👉 Van afhankelijkheid naar eigenaarschap
👉 En uiteindelijk: samen meer bereiken dan alleen
Het eerste deel beschrijft het streven naar onafhankelijkheid, deel twee beschrijft het kiezen voor wederzijdse afhankelijkheid en het derde deel het scherp houden van de zaag, ofwel succesvol te blijven.
Voordat je aan de slag gaat met de zeven eigenschappen, legt Covey eerst iets bloot waar veel mensen liever omheen bewegen: we leven te vaak vanuit gemak, trucjes en snelle oplossingen in plaats van vanuit vaste principes.
Hij noemt dat verschil het principiële paradigma versus een pragmatische levenshouding. Of in gewoon Nederlands: doe je wat werkt op de korte termijn… of leef je vanuit wie je écht bent?
De basis van dit denken is wat hij het ik-paradigma noemt. Geen slachtofferrol. Geen excuses. Maar de confronterende waarheid:
Voor je gedrag.
Voor je resultaten.
Voor het leven dat je leidt, thuis én op het werk.
En precies dát maakt dit geen lekker comfortabel boek. Maar wel een boek dat schuurt, prikkelt en je dwingt om eerlijk te kijken naar jezelf. Voor iedereen die klaar is met wijzen naar omstandigheden en anderen en bereid is om het bij zichzelf te beginnen.
De eigenschappen voor succes die Covey beschrijft zijn van invloed op je gedrag en zullen daarmee impact hebben verschillende relaties die je met andere mensen hebt.
Eigenschap 1: Wees proactief
Proactief zijn betekent: jij kiest.
Niet je omstandigheden bepalen je gedrag, maar jouw reactie erop. Tussen wat er gebeurt en wat jij doet, zit altijd een keuze.
- Waar je vandaag staat, heb je gisteren gekozen.
- Waar je morgen staat, kies je vandaag.
Geen excuses. Geen omstandigheden.
Alleen eigenaarschap.Waar kruip jij nog in de slachtofferrol, terwijl je eigenlijk iets te kiezen hebt?
Veel mensen zitten vast in hun cirkel van betrokkenheid: ze praten over alles waar ze niks aan kunnen doen. Drukte. Anderen. Het systeem.
Dat is reactief gedrag.
Proactieve mensen doen iets anders.
Die richten zich op hun cirkel van invloed: wat kan ík wél veranderen?
En dat is precies waar het verschil zit:
- waar je energie naartoe gaat, groeit.
Blijf je klagen over wat buiten je macht ligt? Dan verandert er niks.
Pak je wat binnen je invloed ligt? Dan groeit je impact.
Waar verspil jij energie… terwijl je ergens anders wél verschil kunt maken?
Tot slot kan het verschil tussen een reactief en een proactieve persoonlijkheid gekenmerkt worden door de werkwoorden hebben en zijn. De cirkel van betrokkenheid wordt gekenmerkt door hebben: “Had ik maar wat meer tijd voor mijzelf”, of, “als ik eenmaal mijn diploma heb….”. De cirkel van invloed is gebaseerd op zijn en beschrijft de principiële houding: “misschien kan ik in het vervolg wat geduldiger zijn”.
Eigenschap 2: Begin met het einde voor ogen
Veel mensen leven op de automatische piloot. Druk, succesvol… maar zonder écht te weten waar ze naartoe werken.
Covey stelt een ongemakkelijke vraag:
wie wil jij zijn, als het er echt op aankomt?
Stel je eens voor wat mensen over je zeggen op je begrafenis. Als ouder. Als collega. Als leider. Wat hoop je dat er gezegd wordt? Dat is geen zweverige oefening. Dat is richting.
Van daaruit bouw je jouw persoonlijke missie: niet gebaseerd op geld, gemak of verwachtingen van anderen, maar op jouw principes.
Want daar zit het verschil: veel mensen maken keuzes vanuit korte termijn (resultaat, plezier, status). Maar echte effectiviteit ontstaat als je leeft vanuit wat jij belangrijk vindt.
- Doe je dingen goed… of doe je de goede dingen?
Leef jij volgens jouw principes of laat je je leiden door wat vandaag toevallig belangrijk lijkt?
De derde eigenschap die behoort tot het groeien naar onafhankelijkheid wordt beschreven door het credo: belangrijke zaken eerst, oftewel prioriteiten stellen. Covey beschrijft het kwadrant met op de assen: belangrijk – niet belangrijk en dringend – niet dringend.
Succesvolle mensen werken doorgaans aan activiteiten in kwadrant II: belangrijke en niet-urgente zaken. Dit zijn activiteiten zoals het werken aan relaties, nieuwe mogelijkheden onderzoeken, plannen, sporten, voorbereiding van een vergadering en ontspannen.
Bewustwording van wat je doet in je vrije tijd kan echter ook een valkuil zijn. Zo kan televisie kijken ontspannend zijn (belangrijk), maar is drie uur per dag (Nederlands gemiddelde, CBS 2010) of zelfs vijf uur per dag (Amerikaans gemiddelde, CNN 2009) nog wel effectief?
De belangrijkste manier om te sturen op kwadrant-II-zaken is het maken van een planning en je daar natuurlijk ook aan houden.
Deel twee van het model beschrijft het bereiken van gekozen wederzijdse afhankelijkheid, op basis van principes vier tot en met zes: het creëren van win-winsituaties, eerst begrijpen dan begrepen worden en synergie.
Een belangrijk uitgangspunt voor het creëren van win-winsituaties (eigenschap vier) is dat geluk en succes overvloedig zijn. Dit betekent dat niemand hoeft te compenseren voor jouw geluk, of dat slechts één iemand een bepaalde hoeveelheid succes kan behalen. In alle relaties streven naar win-win levert niet alleen winst op de korte termijn op, maar is ook goed voor de relatie op de lange termijn. Bij het onderhandelen richt men zich dan ook op de belangen van de andere partij en niet op oorspronkelijke standpunten.
resultaatgerichte, praktische teamcoaching mét luchtige diepgang en humor
De vijfde eigenschap beschrijft het leren empathisch luisteren naar anderen. De kern van effectieve communicatie is volgens Covey dat je de ander eerst probeert te begrijpen alvorens je je eigen punt duidelijk maakt. De Grieken beschrijven deze eigenschap in de filosofie als ethos, pathos en logos. Deze begrippen staan voor persoonlijkheid, betrokkenheid en rationaliteit, in deze volgorde. De meeste mensen neigen er echter naar om in eerste instantie vanuit hun logica te redeneren.
De zesde eigenschap, synergie, beschrijft de meerwaarde van het gebruiken van de voorgaande vijf eigenschappen. Het resultaat is meer dan de som der delen. Wanneer meerdere mensen de voorgaande eigenschappen beheersen, ontstaat er een zeer effectieve manier van samenwerken, gebaseerd op vertrouwen, waarbij beslissingen worden genomen op basis van belangen en principes.
Het derde deel van Covey’s model draait om één simpele vraag: zorg jij net zo goed voor jezelf als voor je resultaten?
Hij noemt dit: de zaag scherp houden.
Want je kunt nog zo hard werken en blijven leveren, maar als jij leegloopt… stopt het vanzelf.
Een kip die gouden eieren legt, moet je goed verzorgen. Anders is het snel klaar met die eieren.
Toch is dit precies waar veel leiders en professionals de mist ingaan.
Blijven doorgaan. Nog een stap extra. Nog even doorbijten. En ondertussen jezelf vergeten.
Covey onderscheidt vier dimensies waarin je jezelf moet blijven ontwikkelen:
- Lichamelijk: voeding, beweging, omgaan met stress
- Sociaal-emotioneel: verbinding, vertrouwen, innerlijke stabiliteit
- Spiritueel: zingeving, reflectie, waar sta je voor
- Mentaal: leren, denken, plannen, creëren
Het echte verschil maak je niet door nóg harder te werken, maar door jezelf op al deze vlakken serieus te nemen. Want groei in deze vier dimensies is geen luxe.
Het is de basis voor duurzaam succes.
Het kiezen van de juiste activiteiten — belangrijk vs. urgent — geeft rust. Simpel.Maar kijk eens eerlijk: hoeveel tijd stop jij in dingen waar je zero invloed op hebt?
Nieuws volgen bijvoorbeeld. Ferriss noemt het pure tijdverspilling. En laten we eerlijk zijn:
wat echt belangrijk is, hoor je toch wel.
Voor de meeste mensen zit nieuws gewoon in de cirkel van betrokkenheid: je volgt het, je praat erover maar je doet er niks mee. Dus: kwadrant IV. Niet belangrijk. Niet urgent.
En televisie? Die ligt daar meestal gezellig naast.
Weinig groei. Weinig impact.
De harde waarheid:
- niet leren = stilstaan
- stilstaan = verspilling
Tenzij het direct bijdraagt aan jouw doelen.
Waar besteed jij dagelijks tijd aan… dat je eigenlijk niks oplevert?
De tijd die je op het werk verliest aan nieuwssites kun je beter steken in iets dat er wél toe doet: belangrijke, niet-urgente zaken.
Even pauze nodig? Investeer die paar minuten in je collega’s. Ga het gesprek aan. Versterk je relatie. Dáár zit impact (eigenschap 4/5).
En thuis? Die gemiddeld drie uur tv per dag? Dat is geen ontspanning meer, dat is gewoon tijdverlies. Wat levert het je op als je die tijd terugpakt?
- Meer echte aandacht voor je gezin
- Meer ruimte voor je eigen ontwikkeling
- Meer energie voor wat jij belangrijk vindt
Lezen. Schrijven. Muziek maken. Reflecteren.
Kortom: investeren in jezelf (eigenschap 7).
Waar kies jij vandaag opnieuw voor… nu je weet waar je tijd écht naartoe gaat?
Ook leuk: deze Engelstalige video over de 7 eigenschappen voor succes in je leven:
BRONNEN:
Covey, S. 1989, De zeven eigenschappen voor succes in je leven, Amsterdam: Business Contact.
Ferris, T., 2007, The four hour work week, New York: Crown Publishers
Liker, J., Hoseus, M., Toyota Culture, The Heart and Soul of the Toyota Way, New York: McGraw-Hill.
foto 1 week 50 the-blowup-unsplash
foto 2 franklin covey benelux
foto 3 coachcentre
foto 4 benjamin-wedemeyer-unsplash
FOTO 5 toa-heftiba unsplash
FOTO 6 alex-block-R-unsplash
foto 7 cdd20-unsplash
