Teamwork verbeteren
Dit team liep vast. Niet door gebrek aan talent.
Maandag. 09:00.
Iedereen zit er. Koffie? Check. Laptop? Open. Energie? Nul.
Anne (teamleider) kijkt rond:
“Wie begint?”
Stilte.
Dit team had geen probleem met kennis.
Geen probleem met inzet.
Maar wél met samenwerken.
De meeste teams hebben geen strategieprobleem. Ze hebben een gedragsprobleem.
Lencioni maakt het pijnlijk simpel:
- Geen vertrouwen
- Geen conflict
- Geen commitment
- Geen verantwoordelijkheid
- Geen resultaat
Herkenbaar? Dan hoef je niet nóg een plan.
Dan moet je het echte gesprek voeren.
De teamwork piramide is door Patrick Lencioni, ontwikkeld. De vijf belangrijkste valkuilen van een team worden duidelijk in kaart gebracht in het model, waardoor er doelgericht gewerkt kan worden naar een succesvol en effectief team.
Om het team te ontwikkelen met hulp van dit model is het noodzakelijk dat alle teamleden in staat zijn om aan het team te kunnen en willen werken. Het besef dat er iets veranderd moet worden is belangrijk om meer potentie uit het team te halen.
Teamproblemen oplossen
De piramide van Lencioni bestaat uit vijf lagen die op elkaar bouwen. De onderlaag is de basis: zonder die fundering komt de rest nooit echt van de grond.
Hoe hoger je komt, hoe zichtbaarder het resultaat maar alleen als de basis klopt.
Effectief teamwork vraagt dus aandacht voor alle lagen, niet alleen de bovenkant.
Lencioni laat zien: je kunt deze lagen zien als problemen (wat er misgaat),
óf als kansen (waar je aan kunt werken).
“Hier hou je je mond beter dicht.”
Mensen hielden ideeën voor zich.
Niet omdat ze niets hadden.
Maar omdat ze geen zin hadden om afgebrand te worden.
Zonder vertrouwen geen team. Punt. Vertrouwen is de basis van alles. Valt die weg, dan stort het team in.
Echt vertrouwen betekent:
- je durft je uit te spreken
- je geeft én ontvangt eerlijke feedback
- je geeft fouten toe zonder gedoe
In veel teams gebeurt het omgekeerde:problemen blijven in de vergadering onbesproken… en komen pas in de kantine op tafel.
Dáár gaat het mis.
Sterke teams maken het ongemakkelijke bespreekbaar. Ze wachten niet ze spreken uit, lossen op en gaan door.
Iedereen zei “ja” in de meeting.
En “dit slaat nergens op” bij de koffieautomaat. Conflicten horen erbij. Sterker nog: ze maken teams beter. Maar alleen als je ze aangaat.
Te vaak vermijden teams het gesprek. Alles blijft “gezellig”, terwijl het echte probleem onder tafel blijft liggen.
Gevolg: schijnvrede en opgekropte frustratie.
Sterke teams doen het anders:
ze gaan de discussie aan, zeggen wat gezegd moet worden en zoeken samen naar de beste oplossing. Conflicten zijn geen ruzie.
Ze zijn de motor voor vooruitgang.
Wanneer teamleden betrokken zijn schept dat duidelijkheid en steun. De mate van betrokkenheid van teamleden kan alleen hoog zijn wanneer de eerste twee levels van de piramide aanwezig zijn in het team. Ondanks dat er samenhorigheid in het team kan zijn, betekent dit niet dat iedereen het op elk aspect met elkaar eens is. Een team waarin eenheid heerst neemt keuzes zonder te twijfelen, voor- en tegenargumenten zijn immers al gehoord.
Wanneer in een groep de leden niet betrokken zijn met elkaar en de werkzaamheden, heerst vaagheid. Vaak is dan niet duidelijk welke koers gevaren wordt en worden meningen minder vaak gedeeld. Een vaak voorkomend besluit dat genomen wordt is het kiezen van de veilige middenweg. Het is echter veel waardevoller om door redenatie, of een goede discussie, erachter te komen welke zaken prioriteit hebben en wat de juiste richting is
Verantwoordelijkheid is geen individueel trucje. Het is een teamafspraak. Sterke teams wachten niet op de leider, ze spreken elkaar aan, juist op de kleine dingen.
Te laat komen, afspraken niet nakomen, half werk leveren? Niet benoemen = normaal maken.
En daar begint de achteruitgang:
verschillende standaarden, gemiste deadlines en groeiende frustratie. Zolang dingen niet uitgesproken worden, verandert er niets.
Sterke teams maken elkaar beter.
Door het gesprek wél te voeren.
Het laatste niveau van de piramide bestaat uit resultaten. Lencioni geeft aan dat een belangrijke frustratie in een team de neiging van de teamleden is om zich meer te richten op iets anders dan de doelstellingen. Focus en vastberadenheid zijn noodzakelijk om tot goed resultaat te komen. Een gefocust team geniet van succes en minimaliseert individualistisch gedrag. De leider van het team heeft hier een belangrijke rol in. De leider zet de beoogde resultaten vast en blijft te allen tijden objectief.
In een groep waarbij de resultaten niet op de eerste plek komen zal het lastig worden om de doelstellingen te halen. Vaak krijgt het eigen belang dan voorrang op het collectief. Een persoon kan de eer op willen strijken voor prestaties die gedaan zijn door de hele groep. Ook hier kunnen weer frustraties uit ontstaan.
Volgens Lencioni wordt de term team veel te vaak gebruikt en zijn er maar weinig groepen mensen die aan de definitie van een team voldoen. Hij maakt de vergelijking met het huwelijk: ‘Hoe graag we ook willen samenwerken, een team worden en blijven vereist toewijding en discipline. Het is net als een goed huwelijk. Het gaat niet vanzelf. Je bent nooit klaar met eraan werken’.
Resultaatgerichte, praktische teamcoaching mét diepgang en vanuit verbinding & humor
Het werken in een team kan veel voordelen met zich meebrengen. Toch zijn er echter ook uitdagingen die bespreekbaar gemaakt moeten worden. Lencioni benadrukt dat een team gebouwd is op vertrouwen, maar dat openheid, betrokkenheid, verantwoordelijkheid en de focus op resultaten niet mogen ontbreken. Het verbeteren van de effectiviteit van een team is niet makkelijk, maar werpt op de lange termijn waardevolle vruchten af.
Nu is het jouw beurt
- Wat denk jij?
- Werk jij in een team en herken je de dynamiek en de uitdagingen die hiermee gepaard gaan?
- Kun jij het tij doen keren door de piramide van Lencioni toe te passen?
De visie van Dare! is dat iedere leider een stijl mag ontdekken die het beste bij hem/ haar past. Als ieder mens min of meer uniek is, dan kan het toch niet zo zijn dat we als organisatie één vaste leiderschapsstijl opleggen?
Lees meer >
Want of het nu gaat om de start van een nieuw team of nieuwe focus voor bestaande teams, de trainers en coaches van Dare! verzorgen inspirerende teamtrainingen met resultaat.
Lees meer >
Bron:
Lencioni, P. (2002). The Five Dysfunctions of a Team. Hoboken, United States of America: NJ: Jossey-Bass.
Lencioni, P. (2007). Overcoming the five dysfunctions of a Team: A Field Guide for Leaders, Managers, and Facilitators. Hoboken, United States of America: NJ: Jossey-Bass.
Citatie voor dit artikel:
Janse, B. (2018). Piramide van Lencioni. Retrieved [insert date] from ToolsHero: https://www.toolshero.nl/leiderschap/piramide-van-lencioni/
